Als iedereen je meteen begrijpt moet je je misschien zorgen gaan maken
‘Diversity brings resilience’ oftewel ‘variatie geeft veerkracht’
In de plantenwereld is het een bekend principe.
Variatie maakt een populatie weerbaarder. Niet ieder individu reageert hetzelfde op veranderende omstandigheden.
Ik heb dit zelf ook ervaren in teams. De verschillen geven smaak. Trokken mij uit mijn comfort zone. Maakten dat aannames ter discussie kwamen. In mijn geval werd snelheid verrijkt met kwaliteit van besluiten en keuzes. Niet even snel maar goed, weloverwogen naar de lange termijn kijken.
Soms irritant. Meestal zeer aanvullend.
Ik heb het hier niet over diversiteit in gender, afkomst of kleur. Ik heb het over diversiteit in gedrag, communicatie en de manier waarop mensen kijken, denken, besluiten nemen en omgaan met verandering.
Want hoe verleidelijk is het om mensen om je heen te verzamelen die op dezelfde golflengte zitten?
Mensen die net zo snel schakelen als jij.
Die aan een half woord genoeg hebben.
Die dezelfde manier van communiceren prettig vinden.
En die bij een probleem ongeveer dezelfde kant op denken.
Dat voelt goed.
Maar misschien moet daar juist een alarmbelletje gaan rinkelen.
Want als iedereen elkaar voortdurend begrijpt, wordt er ook minder gevraagd.
Hoe bedoel je dat eigenlijk?
Waarom zie jij dat zo?
Wat zie jij wat ik niet zie?
Klopt onze aanname eigenlijk wel?
Voor je het weet zit een team elkaar vooral te bevestigen.
Iedereen denkt dat het goed gaat omdat iedereen ongeveer hetzelfde ziet. Ondertussen kan de werkelijkheid buiten het team allang veranderd zijn.
Juist daarom is variatie in gedrag en communicatie zo waardevol.
Maar laten we het vooral niet romantiseren.
Verschil is soms gewoon gedoe.
De snelle extravert moet leren wachten op de collega die eerst wil nadenken.
Die bedachtzame collega moet soms accepteren dat het gesprek sneller gaat dan prettig voelt en dat er een besluit nodig is.
De taakgerichte collega moet luisteren naar degene die zegt:“Ho eens even, wat doet dit eigenlijk met de mensen?”
En de mensgerichte collega heeft soms iemand nodig die vraagt:“Allemaal mooi, maar wat gaan we nu concreet doen?”
Dat schuurt.
En precies daar wordt de comfortzone van een team groter.
Niet doordat iedereen zich aan elkaar aanpast, maar doordat mensen leren omgaan met gedrag dat niet vanzelfsprekend bij hen past.
Dat vraagt bewustzijn.
Afstemming.
Doorvragen.
Heldere verwachtingen.
En vooral: de bereidheid om je eigen manier niet als de norm te zien.
Ook onderzoek naar cognitieve diversiteit ondersteunt die gedachte. Verschillende manieren van informatie verwerken kunnen teams helpen bij probleemoplossing en leren. Tegelijkertijd blijkt dat verschil niet automatisch tot betere prestaties leidt.
Te veel verschil zonder goede teamprocessen kan juist samenwerking bemoeilijken. Dit blijkt uit onderzoek.
Dus ergens zoek je ‘soortgenoten’, mensen die snappen waar het over gaat. Maar het vanuit een andere invalshoek bekijken dan jij.
Het gaat dus niet om zoveel mogelijk verschil. Het gaat om het vermogen om met verschil en dus met elkaar, om te gaan.
En daar heeft de leider een belangrijke rol in.
Niet door conflicten glad te strijken of iedereen dezelfde communicatiestijl aan te leren.
Juist door ruimte te maken voor het andere geluid.
Door verwachtingen helder te maken.
Door mensen te leren vragen in plaats van invullen.
Door niet onmiddellijk op zoek te gaan naar overeenstemming.
En misschien vooral door zelf te verdragen dat iemand anders het totaal anders ziet dan jij.
Daar raakt dit ook aan psychologische veiligheid. Onderzoek van Amy Edmondson liet bij 51 werkteams zien dat psychologische veiligheid samenhangt met leergedrag in teams. Mensen moeten ruimte ervaren om vragen te stellen, fouten bespreekbaar te maken en interpersoonlijk risico te nemen.
Dat is wat anders dan het altijd prettig met elkaar hebben.
Sterker nog:
Misschien is een team waarin iedereen elkaar altijd begrijpt helemaal niet zo sterk als het lijkt.
En is het veilig als iedereen beaamt wat er gezegd wordt? Is er geen ruimte voor onderzoek, een kritische vraag of een verschil in tempo?
Het kan ook betekenen dat er te weinig verschil is.
Dat er te weinig vragen worden gesteld.
Dat het eigen gelijk zichzelf voortdurend bevestigt.
En dat het team langzaam maar zeker steeds verder van de werkelijkheid af komt te staan.
Een weerbaar team is voor mij daarom niet een team zonder gedoe.
Het is een team dat verschil kan verdragen én benutten.
Waar mensen zichzelf mogen zijn, maar niet in hun eigen gelijk hoeven blijven zitten.
Waar verschil aanleiding is om nieuwsgierig te worden.
Hé, jij ziet blijkbaar iets anders dan ik. Vertel.
Misschien is dat wel één van de belangrijkste vragen die je als leider kunt stellen:
Heb ik mensen om mij heen verzameld die goed bij mij passen?
Of mensen die toevoegen wat ik zelf niet zie?
Diversity brings resilience.
Variatie geeft veerkracht.
Juist omdat het niet de makkelijkste weg is.
Wil je meer weten hierover of over andere zaken rondom de ontwikkeling van je organisatie of jouzelf?
Een workshop of compleet ontwikkelplan?
Neem gerust geheel vrijblijvend contact op.
Spreek ik je snel?


